Hormone tăng trưởng và vai trò của nó đối với chiều cao

Hormone tăng trưởng là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển toàn diện của trẻ, trong đó có chiều cao. Hôm nay, lamsaodecao sẽ chia sẻ đến bạn những thông tin hữu ích về hormone tăng trưởng cũng như cách để giúp cơ thể sản sinh hormone tăng trưởng hiệu quả!

Hormone tăng trưởng là gì?

Tại vị trí sàn não người có một tuyến nội tiết là tuyến yên, lồi lên bên dưới của đại não, có kích thước rất nhỏ, chỉ nặng khoảng 0,5 gam. Tuy có kích thước nhỏ nhưng nó lại giữ nhiều chức năng quan trọng, chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội tiết khác và các quá trình sinh lý của cơ thể. Đặc biệt, tuyến yên chính là nơi sản sinh ra các hormone tăng trưởng, viết tắt là GH, ngoài ra nó còn được gọi là somatotropic hormone (SH) hay somatotropin.

Hormone tăng trưởng ảnh hưởng đến hầu như toàn bộ các mô bào trong cơ thể, kích thích tăng trưởng của tế bào, kể cả tăng về kích thước và kích thích quá trình phân bào. Bên cạnh đó, nó còn ảnh hưởng lên toàn bộ quá trình trao đổi chất như tăng cường tổng hợp protein ở tất cả mọi loại tế bào, tăng quá trình phân giải mô mỡ để giải phóng năng lượng, tác động gián tiếp đến mô sụn và xương.

hormone-tang-truong

Số lượng hormone tăng trưởng mà tuyến yên tiết ra sẽ được điều hòa phù hợp với các giai đoạn phát triển của cơ thể. Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, nếu lượng hormone tăng trưởng tiết ra quá cao có thể khiến một đứa bé phát triển bất bình thường, mắc hội chứng người khổng lồ. Còn khi lượng hormone tăng trưởng tiết ra quá ít sẽ khiến cho cơ thể của trẻ kém phát triển hơn so với bệnh thường.

Vai trò của hormone tăng trưởng với chiều cao

Hormone tăng trưởng đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với quá trình phát triển chiều cao của cơ thể người. Lượng hormone tăng trưởng tiết ra càng lớn thì cơ hội cao lên càng cao. Bởi hormone tăng trưởng sẽ kích thích xương phát triển theo chiều dài, giúp xương đùi, xương cẳng chân dài ra an toàn ở trong độ tuổi phát triển.

Hormone tăng trưởng sẽ làm tăng sự vận chuyển axít amin vào mô, tổng hợp protein ở gan, đưa axít béo vào máu, giảm hấp thu glucose ở cơ và mô mỡ, tăng tái tạo glucose ở gan, kích thích gan thận cơ và một số mô khác tạo ra yếu tố tăng trưởng giống insulin làm tăng sự phân bào, giúp trẻ có cơ thể khỏe mạnh và đạt được chiều cao lý tưởng đến khi trưởng thành.

Hormone tăng trưởng thường được giải phóng vào máu theo từng đợt trong suốt cả ngày và đêm, tuy nhiên mức độ giải phóng cao nhất xảy ra chủ yếu vào ban đêm. Nên những đứa trẻ thường ngủ trước 22h sẽ có chiều cao vợt trội hơn so với bạn bè cùng trang lứa. Bởi vì lượng hormone tăng trưởng sẽ tiết ra nhiều gấp 3 lần so với bình thường vào khung giờ 23h – 1h00. Chính vì vậy, nếu muốn tận dụng hết lợi thế tăng chiều cao tự nhiên thì các bậc phụ huynh cần giúp trẻ xây dựng khung giờ đi ngủ hợp lý.

Những sai lầm cần chú ý về hormone tăng trưởng

Hiện nay, do công việc quá bận rộn cộng với những áp lực từ cuộc sống, hầu hết các phụ huynh Việt thường không mấy để ý đến chiều cao của con mình. Mãi đến khi con đi học, thấy con thấp còi hơn các bạn đồng trang lứa thì bố mẹ mới nghĩ ngay đến trường hợp bị suy dinh dưỡng và đưa đến gặp bác sĩ. Trong số đó, bác sĩ phát hiện nhiều trẻ bị bệnh lý thiếu hụt hormone tăng trưởng.

hormone-tang-truong-lamsaodecao

Tuy nhiên, chi phí điều trị hormone tăng trưởng lại rất đắt đỏ. Hơn nữa, việc điều trị hormone tăng trưởng cần thực hiện trước 12 tuổi. Nếu sau 12 tuổi, các đầu xương đã đóng lại thì việc điều trị không còn hiệu quả. Quá trình điều trị nội tiết tố cần kết hợp tăng cường vận động, ngủ đủ giấc, ăn uống đủ chất để giúp trẻ đạt được chiều cao tối đa. Chính vì vậy, khi cho con điều trị hormone tăng trưởng, các bậc phụ huynh cần phải lưu ý những điều sau:

Hormone tăng trưởng không thể bổ sung theo dạng uống

Dùng hormone tăng trưởng từ tuyến yên người thì giá thành rất cao. Hơn nữa, sau 15 năm dùng, người sử dụng thường bị bệnh thoái hóa thần kinh, gọi là bệnh não xốp. Vì vậy, ngày nay với sự phát triển của y học, các nhà khoa học đã tạo ra được hGH tái tổ hợp (somatotropin, somatotrem) có giá thành thấp hơn trước đồng thời có thể chủ động trong việc tránh được bệnh thoái hóa thần kinh.

Tuy nhiên vì hGH là một protein, khi uống bị enzym tiêu hóa phân hủy nên phải dùng theo đường tiêm. Chính vì vậy, hormone tăng trưởng không thể bổ sung theo đường uống. Chỉ khi nào, trẻ đã xét nghiệm và xác định chắc chắn có nồng độ GH máu thấp thì mới được tiêm hGH. Khi tiêm GH đầy đủ cho trẻ có chiều cao khiêm tốn do thiếu hormone GH thì sẽ tăng chiều cao lên được.

Tuy nhiên, nêu không bị bệnh tuyến giáp, có chế độ ăn tốt thì sau một thời gian dùng đủ liều thì có cải thiện về chiều cao, nhưng cũng ở mức hạn chế và khá tốn kém.

nguy-hiem-khi-tiem-hormone-tang-truong

Nguy hiểm khôn lường khi tự ý tiêm hormone tăng trưởng

Theo các bác sĩ chuyên khoa, khi dùng hGH không theo đúng chỉ dẫn, dùng liều cao hoặc kéo dài thì có thể sẽ phải gánh chịu nhiều tác dụng phụ như có thể bị giữ nước, phù, sưng ngón tay, hội chứng ống cổ tay, một số trường hợp bị to vú (nam), nhức đầu, ngủ gà, sưng đau khớp, đầy bụng. Với những trường hợp đã dùng hGH lâu dài có thể bị chứng to cực (to các đầu chi) kết hợp với một số biến chứng và tử vong, làm tăng tần suất bị đái tháo đường, tim mạch, u ác tính đường tiêu hóa hoặc có thể gây ra khối u giả trong não (pseudotumor cerebri). Lúc này người dùng buộc phải dừng thuốc cũng không sẽ gây ra nhiều hệ lụy khác nữa.

Do đó, việc lạm dùng tiêm hormone tăng trưởng là rất nguy hiểm. Nếu có u, bưới đâu đó ở trong cơ thể thì hGH sẽ kích thích u lớn hơn nhanh, tình trạng sức khỏe sẽ rơi vào nguy kịch.

Cách giúp cơ thể sản sinh hormone tăng trưởng tự nhiên

Quá trình sản xuất hormone của tuyến yên phụ thuộc vào rất yếu tố như dinh dưỡng, vận động, ngủ nghỉ…. Chính vì vậy để phòng ngừa việc thiếu hụt cũng như kích thích sản sinh hormone tăng trưởng tự nhiên để giúp cho trẻ có thể sở hữu được chiều cao lý tưởng đến khi trưởng thành thì các bậc phụ huynh cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng đồng thời kết hợp với lối sống lành mạnh, chăm chỉ tập luyện thể dục thể thao.

Để hormone tiết ra bình thường thì cần phải cần 1 quá trình chăm sóc lâu dài từ khi trong bụng mẹ cho đến lúc dậy thì. Chính vì vậy, ngay từ khi mang bầu mẹ đã cần phải bữa ăn cho chính bản thân mình, đến khi con chào đời thì đa dạng bữa ăn cho con với các thực phẩm giàu đạm (thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu…), canxi (sữa, cá, tép, tôm, cua, nghêu, sò, ốc hến…), vitamin (gan các động vật, rau, hoa quả…) và khoáng chất, trong đó đặc biệt là vitamin A, D, C, magiê, sắt… để hỗ trợ tối đa cho sự phát triển chiều cao.

van-dong-san-sinh-hormone-tang-truong

Đặc biệt, mẹ cần bổ sung sữa và các sản phẩm từ sữa cho trẻ, đây là nguồn phong phú cung cấp protein, canxi, vitamin để kích thích chiều cao hiệu quả. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ được nuôi dưỡng tốt, không bị suy dinh dưỡng thì lượng hormone tăng trưởng sẽ tiết ra đều đặn nên chiều cao khi trưởng thành có thể đạt 1,7m, nhưng nếu bị thấp còi thì chỉ cao 1,58m mà thôi.

Bên cạnh dinh dưỡng, cha mẹ cần phải chú ý đến yếu tố vận động, trẻ phải được vận động hằng ngày ở ngoài trời, tốt nhất nên cho trẻ vận động bằng những hoạt động với những môn như bóng, chạy, đi bộ, làm công việc nhà thì trẻ sẽ phát triển chiều cao tốt hơn, giúp tăng tiết hormone tăng trưởng gấp 3 lần so với bình thường.

Ngoài ra, hormone tăng trưởng được tiết từ khoảng 10h đêm trở đi. Vì vậy, nếu cho trẻ ngủ muộn sau 10h đêm thì đồng nghĩa với việc các hormone tăng trưởng của trẻ sẽ tiết ra ít hơn, sẽ chậm phát triển chiều cao… Chính vì thế, trẻ cần được ngủ đủ giấc và có giấc ngủ ngon cả vào buổi tối, buổi trưa, nên đi ngủ trước 10h đêm và ngủ đủ ít nhất 8-10 tiếng/đêm.

Tin liên quan: Vai trò của tuyến yên đối với sự phát triển chiều cao

Ý kiến bạn đọc

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

*